SDR-ის ისტორია და შექმნა
SDR დაფუძნდა 1969 წელს, როდესაც მსოფლიო ეკონომიკა საჭიროებდა ახალ ინსტრუმენტს სავალუტო სისტემის მხარდაჭერისთვის.
მაშინ მსოფლიო ამჟამინდელი ფულის, დოლარის, მარაგი იწვევდა დაძაბულობას, და საჭირო იყო ახალი საერთაშორისო აქტივი, რომელიც დაეხმარებოდა ქვეყნების გლობალურ ლიკვიდურობაში.
SDR-ის მთავარი ფუნქციები და მნიშვნელობა
სავალუტო რეზერვების ზრდა
SDR ეხმარება IMF-ის წევრ ქვეყნებს გაზარდონ თავიანთი რეზერვები ისე, რომ არ დასჭირდეთ საგარეო ვალების აღება.
მაგალითად, კრიზისის დროს ქვეყნები იღებენ SDR-ს, რომელიც შემდეგ შეიძლება კონვერტირდეს რეალურ ვალუტებში.
ფინანსური სტაბილურობის უზრუნველყოფა
SDR ხელს უწყობს საერთაშორისო ბაზრებზე სტაბილურობას და ზრდის საბაზრო სანდოობას.
სავალუტო გადახდების მექანიზმი
IMF-ის წევრები შეუძლიათ გამოიყენონ SDR-ები როგორც ანგარიშსწორების საშუალება ერთმანეთში
SDR-ის აღება და გადახდა
როდესაც ქვეყანა იღებს SDR-ს, ის იძენს დამატებით უფლებებს უცხოური ვალუტის აღებისას IMF-ის სხვა წევრებისგან.
ქვეყნები ვალდებულნი არიან გარკვეული დროის განმავლობაში დააბრუნონ SDR-ს თანაბარი რაოდენობით სხვა ვალუტებში.
SDR-ის კურსი და კალათა
SDR-ის კურსი განისაზღვრება IMF-ის მიერ რეგულარულად გამოქვეყნებული კალათის საფუძველზე.
ეს კალათა შედგება 5 ძირითადი ვალუტისგან: USD, EUR, CNY, JPY, GBP.
კალათა რეგულარულად განახლდება მსოფლიო ეკონომიკური წონის შესაბამისად.
SDR-ის გამოყენების მაგალითები
მსოფლიო ბანკი და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციები იყენებენ SDR-ს ფინანსური დახმარების პროგრამებში.
COVID-19 პანდემიის დროს IMF-მ გაზარდა SDR-ების გამოშვება კრიზისის დასაძლევად.
რატომ არის SDR მნიშვნელოვანი?
SDR არის სარეზერვო აქტივი, რომელიც არ ახასიათებს სავალუტო შოკებს ისე, როგორც ერთი კონკრეტული ვალუტის რეზერვი.
იგი ზრდის საერთაშორისო ფინანსური სისტემის მდგრადობას და სანდოობას.
SDR-ს არ აქვს ინვესტიციური ან სპეკულაციური ბუნება, რაც მას უსაფრთხო აქტივად აქცევს.
SDR (Special Drawing Rights) — სპეციალური გამოწერის უფლებები
რა არის?
SDR არის საერთაშორისო რეზერვული აქტივი, რომელიც შექმნილია საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (IMF) მიერ, რათა დაეხმაროს წევრ ქვეყნებს their სავალუტო და ფინანსურ სტაბილურობაში.
ძირითადი ფუნქცია:
SDR არ არის ფიზიკური ფული, არ იბეჭვება და არ აქვს თავისი სავალუტო კურსი პირდაპირი გაგებით.
ის არის ერთგვარი სავალუტო ერთეული, რომელიც გამოიყენება IMF-ის წევრ ქვეყნებს შორის სესხებისა და ბალანსების დასარეგულირებლად.
როგორ გამოითვლება მისი ღირებულება?
SDR-ის კურსი შეადგენს ბალანსირებულ კალათას რამდენიმე მთავარ ვალუტისგან, მაგალითად:
აშშ დოლარი (USD)
ევრო (EUR)
ჩინური იუანი (CNY)
იაპონური იენი (JPY)
ბრიტანული ფუნტი სტერლინგი (GBP)
როგორ გამოიყენება SDR?
SDR-ები შეიძლება გამოიყენონ IMF-ის წევრებმა, როგორც რეზერვული აქტივი.
ისინი შეიძლება კონვერტირდნენ რეალურ ვალუტაში, როცა წევრი ქვეყანა სჭირდება უცხოური ვალუტა.
SDR-ს არ ვაჭრობენ თავისუფალ ბაზარზე, მაგრამ IMF-თან შეთანხმებით შესაძლებელია მისი გაცვლა სხვა ვალუტებზე.
მოკლედ
SDR არის საერთაშორისო ფინანსური ინსტრუმენტი, რომელიც ეხმარება ქვეყნების შორის სავალუტო ურთიერთობების წონასწორობას და ფინანსურ მხარდაჭერას.
